Zaboravljene bitke: Kanađani u Medačkom džepu

Tokom 1993. za vreme građanskog rata u bivšoj Jugoslaviji, kanadski mirotvorci unutar Ujedinjenih nacija (UN) našli su se na zadatku sa teškom misijom. Da sprovedu sporazum o prekidu vatre između srpskih i hrvatskih snaga u Medačkom džepu.

 

 

Tokom devedesetih godina Kanada je svoje vojno angažovanje posvetila mirovnim misijama u okviru UN. Kada je počeo rat i raspad Jugoslavije, Kanađani su poslali svoje savetnike i vojnike i ovde. To će biti njihovo najveće angažovanje nakon rata u Koreji, kako ističu oni sami.

 

Hrvatske snage su napale položaje Srpske vojske Krajine 9. septembra 1993. u oblasti sela Medak, zauzevši naselja Divoselo, Čitluk i Počitelj. Tokom kontraofanzive SVK povraćen je deo teritorija. Obe strane su koristile i tešku artiljeriju i tenkove. Sporazum o prekidu vatre je potpisan 13. septembra od strane generala Mile Novakovića sa srpske i Petra Stipetića sa hrvatske strane. Zadatak da implementira sporazum dobila je kanadska vojska, odnosno 2. bataljon lake pešadije princeza Patricija uz pomoć mehanizovane jedinice francuske vojske. Njihov zadatak je bio da uđu u područje Medačkog džepa i obezbede povratak izbeglica kao i da preuzmu teritoriju od Hrvatske vojske.

 

Stvari nisu išle baš tako glatko. Hrvatska vojska je gađala kanadske položaje 15. septembra sa svim raspoloživim naoružanjem: mitraljezima, granatama i minobacačima. Već tokom noći je usledio novi napad, na koji su Kanađani takođe uzvratili. Levi bok kojim je komandovao narednik Rod Diring je napadnut čak pet puta. Hrvati su počeli i sa upotrebom artiljerije, čime su gađali položaje Kanađana i Francuza. Nakon 15 časova borbe, utihnuli su napadai Hrvatske vojske i trupe UN su nastavile napredovanje. Sada su naišli na blokadu puta i minsko polje. Čak su na put postavljene i protivtenkovske prepreke. Komandant bataljona, potpukovnik Džejms Kalvin pozvao je okupljene novinare i izjavio pred kamerama:

„Ponekad morate da prekinete sranje i odradite stvari do kraja. Sve što sam čuo od Hrvata na mom nivou su bili nedorečeni izgovori sa ciljem da nas spreče u obavljanju zadatka“

 

 

Prepreke su zatim uklonjene i kanadski vojnici su nastavili napredovanje. Po ulasku u spornu teritoriju imali su šta da vide. Sela su bila spaljena i nije bilo preživelih. Pronađeni su izmasakrirani i spaljeni leševi. Sve ovo je ostavilo posledice po kanadske vojnike, od kojih su neki posle rata imali i psihičkih problema. Navedeni zločini su bili zabeleženi kamerama i dostupni su i danas.

Tokom ovih akcija su ranjena 4 kanadska vojnika. Potpukovnik Kalvin je izjavio da su njegove trupe usmrtile 27 Hrvatskih vojnika, dok hrvatska strana tvrdi da su oni stradali u borbi sa pripadnicima Srpske vojske Krajine. Takođe, pojedini hrvatski izvori navode da do bitke nije ni došlo i da navedeni okršaj nema elemente bitke po tadašnjoj vojnoj terminologiji. Kako god, 2002. je bataljon odlikovan i pohvaljen u Kanadi.

 

Vanja Uzelac

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *